Ai về qua bắc Mỹ Tho.
Xin cho nhắn gửi vần thơ tâm tình
Đất nước ơi! Mỹ Tho ơi!
Nhất quê hương, khóc xứ người
Quê hương đó thời nuôi em lớn.
Xứ lạ quê người còn lại gì đây?
Có cái gì như là cảm giác nghẹn
ngào và buồn thương lắm. Ông Khang yêu
bài thơ nầy của một tác giả, lâu quá
ông đã quên tên. Vì những tình
cảm quê hương rất chân thành của thi sĩ. Bài
thơ mang trong mình dòng cảm xúc hoài niệm
quê cha đất tổ, nó giúp ông hiểu và
trân trọng và những người yêu nhớ quê hương.
Nước Hoa Kỳ giàu sang lại có nhiều cảnh trí đẹp;
nhưng đất nước nầy không phải là quê hương của
ông, không phải gốc rễ mặc dầu ông sống khá
lâu. Quê hương ông đẹp, hùng vĩ, hữu
tình, dặm nghìn nước thẳm non xa mà người bốn
phương không tiếc lời ca ngợi, thế nên một thi sĩ đã
viết:
Đất nước Mỹ hay nơi nào cũng thế.
Đâu núi sông mình mà gọi quê hương
Ta vẫn gọi Việt Nam là tổ quốc.
Núm ruột lìa sao chẳng tím tâm can.
Nơi ông Khang ở là một thành phố lớn nằm về
phía Tây tiểu bang Colorado. Ở đây, phong cảnh bốn
mùa, từng đàn chim én lượn bay, tung tăng dưới
đất, ríu rít trên bầu trời xanh. Ông
thích nhất là sự giao mùa giữa đông
và xuân khi thoáng thấy những chồi lộc non
báo hiệu mùa xuân sắp tràn về. Trước mắt
ông, lưu thông bị tắc nghẽn vì dòng người
đang tràn qua đường, thì ra thành phố Denver
hôm nay đang có hội chợ Xuân. Để trốn đi những suy
tư đau khổ đang đè nặng trong tâm hồn, ông Khang
quay vòng xe rồi đến bên bờ hồ Sloan Lake.
Đứng bên hồ vắng lặng, ông như chìm đắm trong
cõi u minh của quá khứ. Một chuỗi dài liên
tưởng về thời gian của 20 năm về trước. Khang, một thanh niên trẻ
theo tiếng gọi của non sông lên đường bảo vệ tổ quốc. Cuộc
đời ông trôi nổi theo vận mệnh đất nước, thăng trầm như
những cơn thuỷ triều lên xuống. Tuy nhiên, không phải
ai ở vào hoàn cảnh của ông cũng có thể tự
mình vượt qua được những hụt hẳng trong lòng, nếu
không bởi Chúa yêu thương, dìu dắt, hướng
dẫn, dạy dỗ. Bây giờ tuổi đời mỗi lúc một qua, mộng xưa
mỗi lúc thêm nhoà, nhưng cứ mỗi mùa
xuân đến, ông lại nhớ nhiều về những kỷ niệm với thuở đời
thơ mộng đó.
Đêm dần tối, gió lạnh từng cơn heo hút. Đêm
trừ tịch không trăng sao, những ngọn đèn sáng
ngoài đường đủ rọi bước chân ông ra xe trở về
nhà, trong khi cơn gió càng lúc càng
mạnh. Bước vào nhà, văng vẳng bài hát
xuân từ phòng người em gái, lòng ông
Khang lại buồn buồn nhớ về quê nhà nhất vào
mùa xuân. Gió đêm nay xao xác thổi
tâm hồn ông bay về chốn xưa, ông Khang như
chìm sâu vào dĩ vãng, một dĩ vãng
đã qua đi ngót 20 năm rồi, nhưng ông tưởng chừng
quanh quẩn đâu đây. Quê hương ông đẹp biết ngần
nào. Thế sao những nơi chốn đã đi qua, lại không
phải những dấu ấn ghi lại bao kỷ niệm êm đềm, mà chỉ để
lại trong ông những tan tác đắng cay...
Ông Khang còn nhớ, lúc đó ông mới 18
tuổi, đã trở thành một vận động viên bơi lội xuất
sắc. Ông đã đoạt nhiều huy chương giải nhất trong
các cuộc thi. Ngoài việc học ra, còn lại bao
nhiêu thời gian ông dành cho sự luyện tập ở
các hồ bơi. Là một gia đình rất yêu mến
Chúa. Ba mẹ ông thường xuyên khuyên ông
nên lo học hành và siêng năng thờ phượng
Chúa. Ông Khang dạ dạ vâng vâng luôn
miệng vậy mà không có buổi thờ phượng Chúa
Nhật nào ông có mặt. Ba mẹ ông buồn lắm, chỉ
biết cầu nguyện Chúa cứu con ông bà mà
thôi.
Một đêm nọ, sau khia ăn qua loa bửa cơm chiều, ông Khang
tản bộ ra cầu tàu hóng mát rồi đến hồ bơi luyện
tập như mọi ngày. Đêm tối đen. Gió thổi làm
lay động những cành cây nhè nhẹ. Ông
hít thở, làm vài động tác tay chân
trước khi nhảy xuống hồ. Bỗng một vệt sáng từ trên trời
rọi ngay xuống hồ. Ngạc nhiên, ông Khang nhìn theo
vệt sáng lạ lùng đó. Ông suýt
kêu lên, hồ không có nước. Thì ra,
chiều nay người coi sóc hồ nước đã tháo hết nước
ra để thay nước mới, bên ngoài có dán
thông báo, ông Khang vô ý không
xem nên vẫn tưởng hồ có đầy nước. Quá sợ
hãi, ông Khang vội ngước lên bầu trời đêm
trong xanh, không một gợn mây, lòng bồi hồi rung rẩy
như vừa thoát chết. O6ng liền quỳ xuống ngay thành hồ
nước mà nước mắt tuôn dầm dề trên má. Ngay
lúc đó, hình ảnh nhân từ, đầy lòng
thương xót của Chúa hiện lên trước mắt ông
làm ông hối hận, ăn năn vô cùng. Ôi!
Tình thương yêu của Ngài quá cao cả.
Ông quên Chúa chớ Chúa không quên
ông. Bã vinh hoa, phú quí của trần gian
đã cuốn hút ông miệt mài mà
quên ơn cứu chuộc của Chúa. Không dằn được cơn
xúc động đang dâng trào, ông Khang ôm
mặt khóc: “Chúa ôi, Ngài đã cứu
con... Con đã quên Ngài mà Ngài
không quên con. Xin Chúa tha tội cho con...”.
Đêm vẫn trải dài trên trần gian những bước êm
nhẹ. Gió từ ngoài sông thổi vào gây
lạnh. Không gian âm u, tĩnh mịch. Khung cảnh đêm
khuya thật êm vắng. Ông Khang không hiểu bao
nhiêu thời gian đã trôi đi và cần bao
nhiêu giây phút để ông lấy lại bình
tĩnh. Thật là một khoảng thời gian dài vô tận.
Trở về nhà giữa lúc gia đình ba mẹ ông đang
hiệp nguyện. Và đây là lần đầu tiên ông
bước vào cùng gia đình cầu nguyện, nhất là
ba của ông, người cầu nguyện dốc đổ tạ ơn Chúa với
nước mắt tuôn tràn. Ông Khang cũng khóc,
có ai hiểu được những giọt nước mắt ông trong lúc
nầy... những giọt nước mắt ăn năn, hứa nguyện...
Kể từ đêm đó, ông Khang không còn đi
bơi nữa, ông đã thật sự giã từ các cuộc thi.
Các bạn ông lấy làm tiếc hỏi, ông không
trả lời chỉ lắc đầu. Năm đó ông đậu bằng Tú
tài II và đi vào trường Võ Bị Đà Lạt
và đính hôn với Thu Nga, người bạn gái
cùng lớp với ông.
Chưa mãn khoá thì đất nước biến chuyển, ông
bị đi cải tạo... bốn năm trở về thì người vợ của ông
đã sang ngang. Nhiều lúc ông tự hỏi: “Con
người có thể bội bạc nhanh chóng đến thế như vậy sao?
Bỗng mây trời vần vũ, không gian đen sậm lại, không
kềm lòng được, ông chạy vào phòng để giấu
những giọt nước mắt đang trào ra. Ông cũng không
hiểu vì sao ông khóc, cũng chẳng phải căm hận người
vợ bội bạc trong khi chồng bị tù đài nơi rừng sâu
oan nghiệt... Đã nhiều đêm ông Khang thức ngồi trong
thư phòng nhẩm tính những mất mát của gia
đình ông. Hai anh đã mất tích trên
đường vượt biên, giờ thì chỉ còn ông
và đứa em gái út. Nhắc đến đứa em gái bỗng
dưng ký ức ông Khang trở về rõ rệt. Hồi ấy, đứa em
gái nầy thường lén lấy tiền của má ông cho
ông. Chừng thấy mất, mẹ ông tra hỏi em ông một
mực không khai, nên bị một trận đòn đau rất tội
nghiệp.
Đang miên man sống với những kỷ niệm thời quá khứ,
bỗng một tiếng động nơi cánh cửa, ông Khang quay lại thấy
mẹ ông bước vào bèn vội vàng đứng lên
mời mẹ ngồi trên chiếc sofa nhỏ. Chờ mẹ yên vị trên
sofa, ông Khang thưa hỏi mẹ:
-Yến Linh có đến thăm mẹ không? thưa mẹ.
Mẹ ông trầm ngâm:
-Có... Nó vẫn thường đến đây thăm mẹ.
Cô ấy thế nào hở mẹ?
-Nó vẫn như xưa... vẫn thường nhắc đến con...
-Như xưa... Hai tiếng “như xưa” của mẹ ông vừa thốt
ra làm tim ông đau nhói. Yến Linh người con
gái yêu ông với tất cả tâm hồn thơ ngây,
trong sáng. Mẹ ông, bà cụ rất quí mến
nàng, ước mong ông sớm thành hôn với Yến Linh
để có cháu ẳm bồng. Ông và Yến Linh
thân quen nhau hồi còn Tiểu học, sau đó cùng
sinh hoạt trong Ban Thanh Niên của Hội Thánh, nhưng khi
ông đã cách xa nhà Chúa thì
con tim ông cũng chuyển hướng yêu Thu Nga, một người bạn
trong đội Văn Nghệ của trường và đính hôn với Thu
Nga. Yến Linh buồn lắm, nàng và người anh trai vượt
biên trong khi ông Khang còn đang cải tạo. Vận nước
đổi thay, lòng người lại thay đổi. Thu Nga người vợ hứa của
ông đã đi lấy chồng, quên lời hứa xưa. Ba năm sau,
ông Khang sang Mỹ theo diện HO, rồi bảo lảnh cha mẹ và em
gái cùng sang Mỹ sống với ông. Gia đình
ông đã sum họp, vui vẻ trên xứ người. Thắm
thoát thời gian trôi qua như bóng câu qua
cửa, vậy mà đã 18 năm rồi.
Ông Khang nhớ lại ba năm trước đây, gia đình
ông cũng về thăm quê hương vào dịp Tết. Nhiều năm xa
xứ, xóm làng, thành phố đổi khác nhiều
quá. Nhà cửa đông đúc hơn và được sửa
sang, xây cất nhìn đẹp hơn. Đường về nhà cũ
đã khác xưa, xa xa dòng sông Bảo Định đỏ
ngòm lững lờ trôi. Chiếc cầu quây vắt ngang in
bóng dấu chân ông mỗi ngày hai buổi đến
trường. Giờ nầy trên cầu đông đúc lắm. Ngày
xưa mỗi sáng đi học, qua cầu ông rất sợ trúng phải
vào giờ chào cờ, bị đứng lại trên cầu mắc cở kinh
khủng. Đi qua nhiều đoạn đường thân quen dẫn đến nhà thờ
Tin Lành ở đường Nguyễn Trãi, nơi gia đình
ông nhóm lại thờ phượng Chúa vẫn trang
nghiêm, buồn buồn ẩn giấu điều gì thật nao
lòng.Ông lại đến đường Lý Thường Kiệt, nhà
ba má ông sống khiêm tốn ẩn mình nằm cạnh con
rạch...
Màn đêm buông xuống, cũng có nghĩa là
thiên nhiên đồng loã với hàng trăm thứ hỗn
tạp... Ông Khang không sao quên được những đêm
học bài, nhưng lòng vẫn đợi tiếng "lốc cốc" quen thuộc
của xe mì gõ. Chỉ cần kêu một tiếng, tô
mì thơm phức nóng hổi được mang ngay tận nơi. Đời người
chỉ có một phần là tuổi thơ hồn nhiên như hoa cỏ
thôi, hết chín phần chỉ là nỗi xót xa, nuối
tiếc. Thấp thoáng trong tâm trí ông
ngày xửa ngày xưa, xa lắm... Bây giờ tuổi đời mỗi
lúc một qua, cuộc đời mỗi lúc thêm nhoà. Khi
còn là một học sinh, ông là một học sinh
tốt, học giỏi. Sự nhạy cảm của người con trai mới lớn luôn biết
nhìn mọi người để nhìn lại chính mình,
nên được lòng thương mọi người.
Thành phố Mỹ Tho xinh đẹp nhờ những con đường rợp hoa phượng đỏ
rất yên tịnh ấy. Tôi yêu quê hương tôi
lắm, dẫu nơi đây xứ người lắm cảnh đẹp, nhưng thiết nghĩ
không đâu đẹp bằng quê hương tôi. Tôi vẫn
tự hào với bạn bè bản xứ. “Quê hương Mỹ Tho
tôi đấy, có sông Cữu Long cuồn cuộc sóng,
có sông Bảo Định một thời gắn bó với tôi,
có hoa điệp rợp bóng mát những con đường dẫn đến
trường Nguyễn Đình Chiểu, Ngọc Hân... thân thương
với sách vở, bạn bè, những chuyến đi thăm uỷ lạo
các chiến sĩ ngoài chiến trường vào dịp Tết, những
mối quan hệ càng rộng bởi những kỳ thi bơi lội... trong
mãng trời đỏ thắm. Không, những mãng trời đó
không bao giờ mất. Và ký ức tuổi thơ của ông
không thể mất!”
Ông yêu vô cùng nơi mình lớn lên,
những kỷ niệm thuở thiếu thời đã ăn sâu vào tiềm
thức, gắn bó như máu thịt. Bây giờ tuổi thơ ấy
đã lìa xa vào dĩ vãng, dù có
luyến tiếc chỉ là hoài niệm. Ba mẹ ông khá
giả, nên cuộc sống đầy đủ hơn những gia đình đông
anh em. Gia đình ông rất đầm ấm, trong xóm phần
đông là bà con nên mọi người biết sống
vì nhau chan hoà thân ái. Ba của ông
thường bảo: “Đó là nếp sống của những gia
đình con cái Chúa. Thế hệ người lớn tuổi là
làm gương cho bọn trẻ. Điều đáng quý ấy
không phải gia đình nào cũng có. Tình
thương và nghĩa cử ở đời lúc nào cũng phải
có trong đời sống của người Cơ Đốc.”
Ông nhớ nhiều về Yến Linh, hai đứa ưa chơi trò cô
dâu chú rễ. Ông làm hoàng tử,
còn Yến Linh thích làm thái hậu. Vậy
mà rốt cuộc thái hậu lại lấy hoàng tử... Chưa được
mấy giờ thì Yến Linh lại đòi làm vua... đòi
đủ thứ. Mới đó, chúng tôi lớn lên từ hồi
nào không biết. Yến Linh ra trường dạy học, ông
vào trường Võ Bị Đà Lạt... Rồi chẳng ai ngờ, chẳng
hẹn lại gặp nhau trên đất khách. Một hôm, ông
gặp Yến Linh dắt con đi vào nhà thờ. Tan lễ, thấy Yến
Linh đứng một mình nơi gốc cây anh đào ngang
hông nhà thờ, ông bước đến hái một
chùm bông, nhìn nàng cười nói:
-Tặng hoàng hậu nè.
-Không. Thái hậu chứ!
-Chúng tôi cùng cười ứa nước mắt...
Yến Linh nói:
-Em nhớ vô cùng và thèm lắm những ngày xuân trên quê hương... Em nhớ lắm!
Ông Khang cũng trả lời:
-Anh cũng nhớ lắm!
Đã nhiều năm qua, trong kho tàng kỷ niệm của một đời
người, những giây phút giã từ là những kỷ
niệm sầu một đời người, tuổi học trò hồn nhiên là
đáng thương yêu, trân trọng, nâng niêu,
gìn giữ... Năm nay hương Tết về theo những cơn gió
tàn đông giá lạnh. Đã mấy ngày nay,
chiều nào ông Khang cũng đứng nơi cửa sổ nầy nhìn
bóng hoàng hôn từ từ lặn sau dãy núi,
để giữ riêng cho mình những tâm sự cùng những
tháng ngày phôi pha. Vũ trụ đổi thay, con người
cũng thay đổi... Biết như thế, nhưng sao lòng ông vẫn u
hoài...
Bây giờ là những ngày giáp Tết. Nàng
xuân đang ngắm nghé giữa khung trời giá lạnh.
Đã nhiều năm qua, tuy chưa lần nào ông thật sự được
sống lại với những phong tục thiêng liêng trong ba
ngày Tết, nhưng trước cảnh xinh tươi của đất trời, tự
nhiên ông thấy cũng giảm đi phần nào nỗi buồn xa xứ.
Nhìn xuyên qua khung cửa kính vào đêm
30, ông Khang chẳng thấy bóng dáng nàng
xuân, mà chỉ có những đám mây đang
chùng thấp xuống, lãng đãng bay trong cơn
gió se lạnh. Ông rời tạm bàn tiệc cuối năm
ít phút để rồi tảng ra đứng cạnh chậu mai đang trổ hoa
đầy cành tươi thắm thật đẹp. Đây là những
giây phút riêng, rất riêng của ông
không ai chia xẻ được, chỉ cần vài phút riêng
tư thôi cũng đủ gợi lại trong ông một kỷ niệm buồn, vui
không diễn tả được.
Đêm dần về khuya, ông Khang từ giã căn nhà ấm
cúng của gia đình người bạn trong Chúa về
nhà. Con đường tráng nhựa lung linh ánh đèn
đã chìm sâu vào bóng đêm. Chiếc
xe chạy ngang vài căn nhà đang thấp sáng, chắc
là người cùng quê hương chờ đón giao thừa.
Có chút gì ấm áp, một chút gì
lặng lẽ gợi lên lòng người lữ khách qua đường giữa
đêm khuya. Trong không khí tĩnh lặng, tiếng
chuông nhà thờ ngân dài, vang vọng khơi lại
dư âm những kỷ niệm xưa vốn đã buồn càng buồn
thêm tưởng như bất tận và dài như thiên thu.
Đêm nay, Chúa Xuân uy nghi diễm lệ trải rộng khắp
thế gian trong đêm giao thừa trên xứ người, hàng
triệu đứa con tha hương đang sống trọn vẹn lòng mình với
tất cả tâm hồn và con tim, bằng nỗi nhớ thương muốn
khóc được. Giờ đây, bên kia bờ Thái
Bình, trên quê nhà, những người thân
yêu ơi, có biết ông đang ngóng đợi
phút giao mùa của bao kẻ xa nhà buồn thương, nhận
quê hương người làm quê hương thứ hai của
mình không? Ông Khang thầm tạ ơn Chúa
đã quan phòng an ủi, dẫn dắt ông những năm qua hầu
ông sống có mục đích cho Ngài, phục vụ
Ngài là niềm vui thật sự của ông.
Bên ngoài đêm vẫn trải dài, gió vẫn
rít từng cơn hoà trong tiếng pháo nổ
ì ầm đón chào năm mới mà lòng
thổn thức. Chân bước trên những con đường xứ lạ quê
người nhưng hồn như còn trên quê hương mình.
Ôi! Quê hương ta đó! Đất nước ta đó!
Yêu biết chừng nào! Mỹ Tho mỹ miều, Sài gòn
tráng lệ có thấu chăng tầm hồn ông muôn
nghìn thương nhớ. Thương lắm! Quê hương tôi!