(Xin xem từ Đuốc Thiêng 74)
Song song với công tác truyền giảng cho kiều bào
và đồng hương tị nạn Việt Nam trên khắp nước Pháp,
tháng 12 năm 1975, chúng tôi khởi sự phát
hành tờ báo Thông Công góp phần
vào công tác phổ biến lời Chúa, gây
dựng niềm tin tín hữu, truyền bá Phúc âm,
thông công liên lạc với người Việt chẳng những ở
Pháp mà còn ở các nước khác nữa.
Tôi giữ Chủ Nhiệm kiêm Chủ Bút, Ông Dương
Quang Đức, Thư Ký Tòa Soạn, sau nầy trở thành
Truyền Đạo Tình Nguyện của Hội Thánh Tin Lành Việt
Nam Âu Châu, sau sang Hoa kỳ hành chức vụ Mục sư ở
Tampa (Florida, Hoa kỳ), và Ông Trần Albert, một con
cái Chúa sang Pháp lâu năm giữ chức
Thủ quỹ. Thỉnh thoảng có Nguyễn Duy Tân, sinh viên y
khoa từ Toulouse đến đánh máy, viết bài,
làm thơ đăng báo, nay là Mục sư bác sĩ ở
San Leandro (California, Hoa kỳ), có kiến trúc sư Nguyễn
Hữu Đồng, thương gia của cửa hàng Việt Nam trong siêu thị
Europe ở Evry, đối diện ngang nhà ở của chúng tôi,
vẽ hình bìa cho các số báo rất đẹp mắt.
Đây là tờ báo tiếng Việt đầu tiên của cộng
đồng Tin Lành Việt Nam ở hải ngoại. Một tờ báo
nghèo nàn không thể tả được. Khởi đầu chỉ có
12 trang A4, đánh máy trên stencil và in ra
bằng một dụng cụ có lẽ chẳng ai ngờ được, xuất hiện ở ngay một
trong những nước có nền kỹ thuật in ấn sách báo
tân tiến nhất hoàn cầu.
Tòa soạn đặt tạm ở phòng khách trong nhà
chúng tôi trên lầu 6, tại số 308 Allée du
Dragon, 91000 Evry, chỉ vỏn vẹn có một máy đánh
chữ xách tay bằng tiếng Việt do ông Albert cho mượn.
Máy in là một khuông gỗ do tôi thiết kế rập
theo phương tiện in ấn khi tôi còn ở Việt Nam. Thuở ấy,
các Hội Thánh ở Việt Nam, nhất là các Hội
thánh miền quê, kể cả một số Hội Thánh ở tỉnh
thành nữa, làm gì có máy
ronéo in chương trình thờ phượng, hoặc khai trình,
thông cáo nầy nọ của Hội Thánh hằng tuần. Đem ra
nhà in thì tốn kém, ngân sách Hội
thánh không đủ sức chi trả. Anh em trong Ban Trị Sự Hội
Thánh nghĩ ra cách đóng một khuông gỗ, vừa
vặn khổ giấy A4, trên có khung vải dùng
trét mực, mặt dưới khung đặt tờ stencil đánh
máy sẵn ép vào, khung kéo lên đặt
xuống được. Một ống tròn có tay cầm lăn nhẹ
và đều trên mặt khung mực sẽ in được một trang giấy ở
phía dưới, cứ thế mà làm cho đến khi đủ số
qui định mới thôi. Có khi phải thay stencil vì đẩy
tới đẩy lui nhiều lần bị rách hoặc nét chữ bị lệch lạc
méo mó hay to phì ra lem luốt. Vậy mà
công việc hành chánh của Hội thánh cũng tốt
đẹp lắm.
Thế là tôi đem phương cách thô thiển
đó áp dụng cho việc làm báo ở Paris.Vạn sự
khởi đầu nan, dù cố gắng đến đâu số in lúc đầu
có hạn, chỉ trên dưới trăm bản, trông lại thô
kệch, chữ đọc phì to, nhưng con cái Chúa và
đồng hương vui vẻ đón nhận, thông cảm, khuyến
khích và ủng hộ. Nơi «Bức thư tòa
soạn» trong số báo đầu tiên, Ban Biên Tập
báo Thông Công viết như sau:
«Kính thưa Bạn đọc, theo
đề nghị của một số con cái Chúa và thể theo tinh
thần của phiên họp Ban Trị Sự Hội Thánh ngày
23-11-1975, đã đồng ý chấp thuận từ nay Hội Thánh
Tin Lành Việt Kiều tại Pháp cần có một tờ
báo làm phương tiện thông tin trong tinh thần
thông công, gầy dựng đức tin và truyền bá ơn
cứu rỗi của Chúa. Chúng tôi, một số người đứng ra
nhận lãnh trách nhiệm cho ra đời tờ báo nói
trên lấy tên là tờ «THÔNG
CÔNG». Thật ra chúng tôi không
dám nhận đây là tờ báo, nhưng đấy chỉ
là bản tin hằng tháng kèm theo một số ơn phước
mà chúng tôi nhận được qua các bài
giảng hoặc qua các sách báo Cơ Đốc, chúng
tôi ghi lại và kính gởi đến quý độc giả với
mục đích thông công, liên lạc với nhau.
Tờ Thông Công đến với
quý độc giả mỗi tháng một lần. Đây là tờ
báo ra đời trong đức tin và cũng sẽ sống bởi đức tin. Với
số phát hành đầu tiên, không có một
đồng trợ cấp bất cứ từ đâu, không có dụng cụ cần
thiết, kể cả phải tự in ronéo bằng tay vì không
có máy. Dĩ nhiên từ hình thức đến nội dung
không thể nào tránh khỏi những sơ xuất và
thiếu sót. Chúng tôi mong quý độc giả
thông cảm hoàn cảnh của chúng tôi mà
tiếp nhận trong tinh thần rộng lượng tha thứ. Chúng tôi
sẵn sàng tiếp nhận những ý kiến xây dựng, những
bài vở đóng góp, kể cả sự ủng hộ dụng cụ, giấy in
và tài chính, ngỏ hầu tờ THÔNG CÔNG
có thể sống lâu dài làm gạch nối thông
công, liên lạc giữa chúng ta.
Nhân dịp nầy, chúng
tôi thành thật tỏ lòng cám ơn Ông
bà Gilbert, Ông bà François đã ủng hộ
chúng tôi một số giấy in và Ông Albert Trần
đã đóng tặng chúng tôi một bàn in
bằng cây, Ông bà Vũ Đức Anh tặng chúng
tôi một agrafe (dụng cụ dùng đóng báo). Cầu
xin Chúa xuống phước dư dật trên quý ông
bà. Xin quý vị cầu nguyện cho chúng tôi
và hằng ủng hộ chúng tôi. Thành thật
cám ơn quý vị».
Tờ báo số 1, số 2 gởi đi, nhiều con cái Chúa khắp
nơi cũng như đồng hương chúc mừng, hoan nghinh đón nhận,
viết thư khuyến khích, nâng đỡ, có người còn
gởi tiền ủng hộ nữa. Ông Phan văn Chương, một con cái
Chúa du học ở Pháp lâu năm, có bằng tiến sĩ
vật lý, hóa học nhận đưọc tờ báo Thông
Công in bằng tay đã cảm động mua tặng cho Thông
Công một máy quay ronéo điện gởi ngay đến cho kịp
số báo Tết Bính Thìn vào tháng 2 năm
1976, nhờ vậy mà bắt đầu từ Thông Công số 3 trở đi
tờ báo in đẹp hơn nhiều, và số phát hành
cũng tăng lên đến cả 500 số. Từ đó bài vở từ
các tác giả đóng góp mỗi ngày
càng nhiều, tờ báo mang nôi dung phong phú
hơn, số trang báo thêm nhiều hơn, từ 12 trang lúc
đầu dần dần đến tới 26 trang A4.
Cuối tháng 11 năm 1978, khi chúng tôi sắp dời
nhà về địa chỉ mới ở 5 Villa du Maine, 77186 Noisiel, Cơ quan
truyền giáo của Hội Thánh Hòa Lan biếu tặng
chúng tôi một máy Stencil électronique, tối
tân nhất trong thời đó, chụp những bài bào
đánh máy trên giấy, cả hình ảnh mà
không phải đánh máy trực tiếp vào giấy
stencil, công việc báo chí có bề thanh thản
hơn. Chúng tôi cũng bắt đầu mua một số máy
photocopie in báo thay cho quay ronéo. Mỗi thứ bảy anh em
tự nguyện tới Noisiel giúp đánh máy bài vở,
mà anh em gọi tắt là «đánh
bài». Người đánh bài, người in, người
đóng báo, người xếp báo rộn rịp vui vẻ
vô cùng. Mãi tới năm 1989, công tác
báo chí mới đạt tới kỷ thuật tân tiến, do
máy vi tính mang tới, lúc đó gọi là
máy điện toán (Computer) dù rất mắc tiền, được
chúng tôi sử dụng vào công tác
báo chí. Việc đánh máy, xếp trang do
máy vi tính đem đến có phần dễ dàng lắm, do
đó tờ báo đổi khổ lớn thành khổ nhỏ gọn
gàng, đẹp hơn, số trang tăng lên 52, số in lên đến
1000 số mỗi kỳ, lại giao cho nhà in ấn loát, kể từ
đó tờ báo mang nét mới mẻ, ai nấy đều
thích. Thông Công sống được tới 14 năm, đến số 113
mới chấm dứt mà không hề bị thiếu hụt tài
chính. Việc Thông Công đình bản không
phải vì thiếu tiền bạc, cũng không phải vì thiếu
nhân lực hoặc thiếu bài vở. Đang lúc tờ báo
phổ biến rộng rãi khắp nơi từ Pháp đến Âu
châu, Mỹ châu, Úc châu, Việt Nam, cả đến một
số đồng bào ở các trại tị nạn Đông Nam Á
lúc bấy giờ cũng nhận được, thì chính lúc
ấy tờ báo được mời gọi hy sinh cho công tác lợi
ích hơn của Hội thánh.
Số là từ tháng 7 năm 1987, Hội Thánh Tin
Lành Việt Nam Âu Châu do tôi giữ chức vụ Chủ
Tịch (1982-1991), (sau nầy đổi thành Giáo Hội Trưởng)
có tờ báo Đất Mới, tiếng nói của Hội Thánh
Tin Lành Việt Nam Âu Châu. Chính tôi
lại là Chủ Nhiệm tờ báo, có lúc còn
giữ cả Chủ nhiệm kiêm Chủ bút. Vừa đảm trách tờ
báo Đất Mới của Hội Thánh Âu Châu, vừa điều
hành tờ báo Thông Công của Hội Thánh
Paris, một mình không tài nào gánh
vác nổi, đành phải ngưng tờ báo Thông
Công chờ đợi đến khi có người thay thế hoặc sau nầy
lúc nào có cơ hội sẽ tiếp tục tái bản. Tờ
báo Đất Mới lúc đầu cũng in khổ lớn với 40 trang A4, nhờ
giao cho nhà in nên có bìa màu,
có hình ảnh rất đẹp, bài vở, tin tức khá
phong phú. Về sau Đất Mới cũng lại đổi thành khổ nhỏ cho
thích hợp và tiện lợi hơn cho độc giả. Tuy nhiên tờ
báo Đất Mới cũng sống không được lâu, kéo
dài tới số 60 thì chấm dứt, nguyên nhân cũng
chỉ vì hy sinh qua lại với nhau mỗi khi cần thiết. Sự việc diễn
biến như sau:
«Thưa quý độc giả, từ
cuối năm 1975, Hội Thánh Tin Lành Việt Nam tại
Pháp đã cho ra đời tờ báo Thông Công
làm cơ quan bồi linh, truyền giảng Phúc Âm
và liên lạc với đồng hương Việt Nam sống rãi
rác khắp nơi trên thế giới. Tờ báo đã
phát hành đến số 113, đã được nhiều độc giả trong
ngoài Hội Thánh tiếp đón và ủng hộ nồng
hậu. Đến tháng 9 năm 1989, vì nhu cầu của Hội
Thánh Tin Lành Việt Nam Âu Châu lúc
bấy giờ, nhất là đang lúc tờ báo Đất Mới của Hội
Thánh Tin Lành Việt Nam Âu Châu vừa đến số 2
phải đình bản vì thiếu nhân lực và
tài chánh, do đó Hội Thánh Tin Lành
Việt Nam Paris đã vui chịu tạm ngưng báo Thông
Công trong một thời gian để dồn nhân và tài
lực giúp cho Đất Mới hồi sinh. Ba năm qua, tờ báo Đất Mới
đã vững vàng và hiện có Ban Biên Tập
Mới.
Trong phiên họp vào
tháng 4 năm 1992, Ban Chấp Hành Giáo Hạt Tin
Lành Việt Nam tại Pháp và Ban Chấp Hành Hội
Thánh Tin Lành Việt Nam Paris quyết định tái bản
tờ Thông Công để tiếp tục tiếng nói của Hội
Thánh. Nhận thấy tại Hoa kỳ có tờ Thông Công,
dù ra đời sau Thông Công tại Pháp, để
tránh trùng tên, Ban Biên Tập quyết định đổi
tên THÔNG CÔNG ra ĐUỐC THIÊNG với niềm ao ước
tờ báo sẽ chiếu sáng vinh quang Chúa như ngọn đuốc
cho mọi người qua những bài dưỡng linh, truyền giảng, qua văn
thơ, khảo luận và nhiều bài viết khác của những
cây viết quen thuộc, nhất là những bài đóng
góp của độc giả để cùng xây dựng một cuộc sống
lành mạnh, yêu thương, thánh thiện, chiếu
sáng như đuốc giữa thế gian mờ tối hiện nay.
Ban Biên Tập mong ước
quý độc giả tiếp đón Đuốc Thiêng như là
người bạn trìu mến, thân thương, hy sinh cho đại cuộc nay
trở về với một chức vị mới, làm Đuốc Thiêng soi rọi
vào lòng nhân thế. Ban Biên Tập cũng ước mong
trước kia quý độc giả hết lòng ủng hộ Thông
Công thể nào, thì nay cũng nâng đỡ và
ủng hộ Đuốc Thiêng thể ấy. Toàn Ban Biên Tập Đuốc
Thiêng thành thật cám ơn mọi sự nâng đỡ của
quý độc giả. Cầu xin Chúa Toàn Năng ban dư dật mọi
nguồn ân phúc sung mãn của Ngài trên
quý độc giả » (Chủ Nhiệm kiêm Chủ bút: Mục sư Nguyễn văn Bình).
Thời gian trôi qua 7 năm, bỗng dưng tương lai của Đất Mới lại
phải đối diện với hoàn cảnh éo le mới. Số là từ
năm 1999-2008, tôi lại được Đại Hội Tin Lành Việt Nam
Âu Châu lần thứ 15 đến 23 bầu cử vào chức vụ
Giáo Hội Trưởng liên tiếp 3 nhiệm kỳ, tổng cộng 9 năm. Tới
lúc nầy tôi đảm trách Đuốc Thiêng 7 năm rồi,
bây giờ lại giữ thêm Chủ nhiệm kiêm Chủ bút
Đất Mới trở lại nữa. Một mình một lúc phải điều
hành hai tờ báo. Trước kia đã hy sinh báo
Thông Công cho Đất Mới rồi, bây giờ có
nên hy sinh tờ báo Đuốc Thiêng để tiếp tục tờ
báo Đất Mới nữa không? Thế nhưng lần nầy thì
khác, Đuốc Thiêng được duy trì, còn Đất Mới
phải tạm ngưng cho đến khi có một Giáo Hội Trưởng mới
thay thế. Tờ Đuốc Thiêng tạm giữ vai trò vừa là
tiếng nói của Hội Thánh Tin Lành Âu
Châu vừa là tờ báo của Hội Thánh Tin
Lành Việt Nam Paris.
Nội dung tờ báo Đuốc Thiêng gồm những bài truyền
giáo, những bài giảng bồi linh, những bài
nghiên cứu thần học hoặc lịch sử như Thánh Kinh Nhân
Địa Sử, Giêrusalem 4000 năm lịch sử, Mẹ Mari con Giê Xu, Xứ
Do Thái thời Chúa Giê Xu sinh ra, văn chương Việt
Nam, khoa học và đời sống, hồi ký «Đời chẳng ai
ngờ», những bài thơ mới sáng tác, đặc biệt
còn có truyện ngắn mỗi kỳ. Phần tin vắn khắp nơi
cùng những tin tức sinh hoạt của Hội Thánh cũng là
những tiết mục nhiều người ưa thích. Một số độc giả thương
yêu Đuốc Thiêng đến nỗi mỗi tháng đều ủng hộ
tài chánh dù tờ báo chỉ phát
hành hai tháng môt số, lại còn viết thư
khích lệ khiến tinh thần ai nấy đều phấn chấn dấn thân
làm việc ngày đêm dù không hề hưởng
một thù lao nào. Người gởi bài đóng
góp cho báo chẳng những không hề có một xu
nhuận bút, trái lại còn dâng hiến thường
xuyên cho tờ báo được sống để có cơ hội viết
bài thêm.
Gần 34 năm liên tục làm báo ở hải ngoại, với ba tờ
báo: Thông Công, Đất Mới, Đuốc Thiêng, tổng
cộng gần 250 số báo, nhớ lại những gian khổ, những vui buồn,
những tình cảm, quả là những kỷ niệm không phải
tìm đâu cũng có.